eylül

DÜN DAĞLARDA DOLAŞTIM EVDE YOKTUM

	Güneş cebimde bir bulut peydahladı. Taş, kördür diye yazdım. Ölüm, geleceksiz.
Şeylerin yalnız adı var. Ve: 'Ad evdir.'   (Kim söyledi bunu?)   Dün dağlarda dolaştım,  evde
yoktum.  Bir uçurum  bize bakmıştı,  uçurumun konuştuğu usumda.   Buydu  bizim kendine
sonsuz  olanı  duyduğumuz.  Nesneler  ki  zamanda   vardır.     Terziler  çıracısı  Hermüsül
Heramise'nin  pöstekisi  her  bahar   ayaklanırdı.     Yağmur  yağmamazlık   edemez.  Taş,
düşmemezlik.

	Ne diyordum, dünyanın düşünceleri yoktur.  Otların canı sıkılmaz.   Kurşunkalem
kendini ağaç sanır. Ufuk, hüthüt kuşu.   Seni bilmem,  bir söylene dönüşmek içindir dünya.
Onun için başka bir son yok. Bir söylene dönüşmek, bir söylen olmak! Sonsuzluk dediğimiz
budur.

	Nerden başlasam yine oraya geliyorum. Ben gidiyorum. Ölüme, o büyük tümceye,
çalışacağım.




                                                                                      dün dağlarda dolaştım evde yoktum

İlhan BERK

DENİZ TÜRKALİ (Arşivi)Lorca "Duende" yazısında hayatında ilk kez Paganini dinleyen yaşlı bir Çingene'nin heyecanla bağırdığını anlatır "Ole! Bunda duende var." Duende sözcüğü çeşitli gayretlerle diğer dillere çevrilmeye çalışıldı. Hiçbiri olmadı. Sonunda "duende", her dile "duende" olarak yerleşti, çünkü bu sözcüğün çevirisi hiçbir dilde tam kaşılığını bulmuyordu. Cin, ecinni, büyü, büyüleme, ışık, ısı, şeytan çarpması, ruh, ruhunu şeytana verme, kaptırma, çaldırma vs. vs... olmuyor işte.
Lorca, "Duende sonradan edilinemez, çok çalışarak da elde edilemez, varsa vardır. Sonradan olmaz" diyordu. O bir bağıştır.
Maria Callas'ta duende vardı. Dostoyevski'de de vardı.
Ateşin başında, bir sürü genç kız dans ediyordu. Hepsi birbirinden güzel bu kızlar danslarını bitirince, kenarda onları seyreden yaşlı bir kadın kalktı dansa herkesin nefesi kesildi. Çünkü bu dansta
"duende" vardı.
Çoğunluğun beğenisini heyecanla karşılayanlardan değilim. Çoğunluğun ortak kararı beni tırstırır hatta biraz da korkutur. Bana istemediğim onaylamadığım hayatı yaşamak zorunda bırakanlar hep bu ortak kararda imzası olanlar değil mi? Varsayılan bir ortalamanın iktidarı altında, onların tercihleri doğrultusunda yaşamak zorunda bırakılmak ve itirazların cılız sesinin çoğunluğun gürültüsünde boğulması delirtmez mi insanı?
Dolu dizgin yaşamak varken dar sınırlar içine sıkıştırılmak çıldırtmaz mı insanı?

Halkı isyana teşvik
Aşkları, acıları, sevinçleri, kederleri ölesiye, ama kimseye yıvıştırmadan, ama tanıklığınızda yaşanan bir hayatın sahiciliği düpedüz bu hazır ve bunaltıcı hayata isyan değil midir, halkı isyana teşvik değil midir?
Aynılıklara hayatınla itiraz etmek, bütün
"ötekilerin" yanında "sizden biri olmak için değil, ben olarak yanınızda durmak için
burdayım" deyip kendi şarkını söylemek, kazandığın "zafer"leri pervasızca bir kenara itiverebilecek biri olmak bu lanet olası
ortak kararlara isyan değil midir, halkı isyana teşvik değil midir?
Herkesin bayıldığı biri olmak kolay değil. Ama herkesin bayıldığı biriyken, buna her an arkanı dönüp gidebilecek gibi durmak; gerçekten hiç de kolay bir şey değil. Böyle bir duruş özgürlük üzerine bir kere daha düşündürmez mi insanı?
Sentetik ve dizayn duyguların egemenliğindeki
bir dünyada, adının 'duygulu'ya çıkması, (duygusal konuşmak, duygu yüklü (!) olmak, yoğun duygular yaşamak (!)), nasıl içini bayar, duygudan ikrah ettirirse, bazen de bir dize ile yüreğinin arınması, nasıl da yeniler, tazeler insanı.
Ben bir konsere gittim. Konserde "duende" vardı. Konser bana bu yazdıklarımı düşündürdü.Konserin adı Sezen Aksu'ydu.

Akılla bir konuşmam oldu dün gece;

Sana soracaklarım var, dedim;

Sen ki her bilginin temelisin,

Bana yol göstermelisin.

Yaşamaktan bezdim, ne yapsam?

Birkaç yıl daha katlan, dedi.

Nedir; dedim bu yaşamak?

Bir düş, dedi; birkaç görüntü.

Evi barkı olmak nedir? dedim;

Biraz keyfetmek için

Yıllar yılı dert çekmek, dedi.

Bu zorbalar ne biçim adamlar? dedim; Kurt, köpek, çakal, makal, dedi.